Strona internetowa Ciechocina





KOŚCIÓŁ ŚW. JAKUBA APOSTOŁA W OSTROWITEM



Ostrowicka świątynia powstała w 1402 roku jako budowla sakralna, orientowana na osi wschód – zachód wedle średniowiecznych założeń teologiczno – architektonicznych. Najstarszą jej część stanowi obecny chór mniejszy – prezbiterium, które w XV wieku zostało wydłużone ku wschodowi poprzez dobudowanie trójbocznej apsydy. Przykryto je ceglanym sklepieniem krzyżowo – żebrowym. Na osi zabudowy dostawiona została dwuprzęsłowa nawa, szersza od prezbiterium, nakryta płaskim stropem drewnianym, maskowanym polichromowanym deskowaniem. Od prezbiterium oddziela nawę widoczny z zewnątrz szczyt konstrukcji szkieletowej. Od zachodu kościół flankuje kwadratowa wieża o podstawie 7,5 x 7,5 m., której nierówne kondygnacje przedzielone są niewielkimi uskokami. W dolnej kondygnacji, wzniesionej z kamienia, mieści się ostrołukowa arkada z głównym wejściem do świątyni. Drugą i trzecią kondygnację ceglaną zdobią od zewnątrz pary ostrołukowych i kolistych blend. Najwyższa, czwarta kondygnacja – pełniąca funkcję dzwonnicy, ma dziś drewnianą konstrukcję słupowo – ramową i od zewnątrz jest oszalowana deskami. Taki kształt otrzymała w wyniku nadbudowy górnej części ceglanej wieży po pożarze w 1653 roku. Ostatnio odkryto w tej kondygnacji zdekompletowany mechanizm drewnianego zegara.

Kościół w Ostrowitem - akwarela Józefa Olszynki

Jednonawowy korpus z wydzielonym chórem i wieżą stanowi zwartą architektonicznie bryłę kościoła, uformułowanego z kamienia polnego z przewagą muru ceglastego. Spina ją od wschodu szereg skarp przyporowych. Masywna budowla o murach przekraczających 1 m grubości nie razi widza. Zewnętrzną fasadę kościoła ożywia naturalna faktura kamienia i cegły oraz tynkowany na biało szeroki fryz biegnący wokół muru w partii przydachowej. Sporo uroku świątyni dodają ostołukowe, gotyckie okna, obramowane uskokiem tynkowym, z których trzy w apsydzie prezbiterium zostały zablendowane, pozostałe 6 ozdobiono współczesnymi witrażami. W niszy ceglanej nad boczną kruchtą od południa umieszczono figurę Chrystusa Miłosiernego.

Ołtarz główny kościoła w Ostrowitem - przed renowacją

Ołtarz główny - po renowacji

Najcenniejszym obiektem wyposażenia kościoła jest umieszczony w głębi prezbiterium ołtarz główny, zbudowany z drewna w 1766 roku w formie archutektonicznej. Posiada dwukondygnacyjną nastawę polichromową na kolor kości słoniowej z detalami snycerskimi bogato zdobionymi. W centralnym miejscu dolnej partii retabulum wyróżnia się dużych rozmiarów obraz przedstawiający Matkę Bożą z Dzieciątkiem, ujęty w wąską, złoconą ramę o nieumiarowym zwieńczeniu z snycerskim monogramem Maryi. To malowidło olejne na płótnie rozpiętym na desce powstało znacznie wcześniej niż sam ołtarz. Obraz ten flankuje kolumny o głowicach kompozytowych, po dwie z obu stron, między którymi ustawiono rzeźbione w drewnie figury świętych, polichromowane na biało, z oszczędnym złoceniem detali stroju oraz fryzur postaci. Rozpoznać w nich można św. Józefa z Dzieciątkiem na ręku oraz św. Rocha (z prawej) oraz św. Piotra i św. Pawła (z lewej). W górnej partii nastawy ołtarzy zwraca uwagę obraz Matki Boskiej Różańcowej.

Matka Boska "Śnieżna" z Dzieciątkiem
- obraz z głównego ołtarza po konserwacji w 2002 roku

Obie kondygnacje ołtarza zdobią po boku ażurowe, złocone obficie uszaki o elementach wici roślinnej. Nowym elementem wystroju rokokowego ołtarza jest nowoczesne tabernakulum pancerne, zdobione symboliką eucharystyczną (ryby i chleb). Tuż przed zabytkowym retabulum usytuowano skromny w wystroju drewniany ołtarz posoborowy i pulpit – stół Słowa Bożego.


Z prawej strony nawy głównej, w narożu przy ścianie tęczowej oddzielającej prezbiterium, ustawiono drewniany boczny ołtarz św. Krzyża.

Boczny ołtarz św. Krzyża w ostrowickim kościele

Bliźniaczym ołtarzem jest umieszczony w lewym narożu nawy drewniany ołtarz Św. Jakuba Apostoła, którego wezwanie nosi ostrowicki kościół.

Ołtarz boczny św. Jakuba - patrona ostrowickiego kościoła

Przy łuku ściany tęczowej prezbiterium usytuowana jest rokokowa ambona, wykonana podobnie jak ołtarz główny w 1766 roku. Wsparta jest na graniastym słupie, nakryta baldachimowym daszkiem, na którym wnosi się rzeźna św. Michała Archanioła w hełmie ozdobionym pióropuszem i tarczą w dłoni. Na zaplecku w złoconym obramieniu wiciowym mieści się obraz ukazujący św. Andrzeja Apostoła – głosiciela ewangelii, ucznia Chrystusa, z krzyżem w kształcie litery X, narzędziem swego męczeństwa.

Ambona z kościoła w Ostrowitem

Do cennych obiektów wyposażenia kościoła należy zaliczyć olejny obraz św. Wawrzyńca, datowany na 2 połowę XVIII wieku. Wśród paramentów liturgicznych ostrowickiej parafii wyróżnia się XVII-wieczny kielich mszalny (na okrągłej stopie, z niewielkim nodusem dekorowanym kwiecistym ornamentem i małą, całkowicie gładką czarą) oraz pochodzącą z tego okresu monstrancją o kształcie o kształcie wieżyczkowym. W gąszczu jej strzelistych wieżyczek i pinakli, złoconych detali, mieszczą się posrebrzone figurki NMP, św. Jakuba lub Józefa z wysoką laską w dłoni , po bokach zaś świętych dziewic i mężów oraz aniołków. Okrągłe reservaculum na hostię otacza misterna, koronkowa gloria.

Monstrancja wieżyczkowa - cenny zabytek złotnictwa kościoła w Ostrowitem

Kościół był wielokrotnie remontowany, a większe prace odnowieniowe wykonano w nim w 1683 roku i 1857 roku, natomiast renowację jego wnętrza przeprowadzono w 1933 roku. Z uwagi na swoje walory architektoniczne ostrowicki kościół już w lipcu 1936 roku został wpisany do rejestru zabytków województwa pomorskiego.


W grudniu 2006 roku zakończono remont wieży kościoła w Ostrowitem.


Tak wyglądała wieża przed remontem:



Prace remontowe:



Wygląd wieży kościoła w Ostrowitem po remoncie:





Dzięki troskliwości i ofiarności obecnego proboszcza ks. Kazimierza Matyi i ludzi dobrej woli
kościół w Ostrowitem sukcesywnie odzyskuje pełnie blasku swego piękna.



Do góry